Sevimli Fikir Köşesi Yazılar

Katmerlenir Ne Demek? Hayatın Kat Kat Anlamlarını Keşfeden Bir Yolculuk Bazı kelimeler vardır ki, anlamı sözlükteki tanımından çok daha derindir. “Katmerlenir” de tam olarak onlardan biri. İlk bakışta basit bir fiil gibi görünür ama aslında içinde büyümenin, artmanın, çoğalmanın ve bazen de karmaşıklaşmanın tüm katmanlarını barındırır. Bugün seni, hem verilerin ışığında hem de gerçek hayat hikâyeleriyle bu kelimenin derinliğini keşfetmeye davet ediyorum. — Katmerlenir Ne Anlama Gelir? “Katmerlenir” kelimesi Türkçede, bir şeyin giderek artması, büyümesi, katlanması veya çoğalması anlamında kullanılır. Genellikle bir durumun, olayın ya da duygunun ilk hâlinden daha büyük, daha güçlü veya daha karmaşık bir hâle gelmesini anlatır.…

Toplumları anlamak için sayılardan fazlasına ihtiyacımız var. İnsanları sadece rakamlara indirgemek kolaydır ama eksiktir. İşte tam da bu yüzden, veriyi anlamlandırmanın en güçlü yollarından biri olan kategorik veri kavramı, özellikle toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi konular söz konusu olduğunda çok daha derin bir anlam taşır. Bu yazı, kuru teknik terimlerin ötesine geçip, kategorik verinin insan hikâyelerini nasıl taşıyabileceğini ve dönüştürebileceğini tartışmaya davet ediyor seni. Kategorik veri ne demek? Tanımdan daha fazlası Kategorik veri, en basit haliyle, ölçülemeyen ama sınıflandırılabilen veridir. Yani bu tür veriler sayısal bir değer taşımaz; bunun yerine, bir nesne veya kişinin ait olduğu grubu ya…

Uhra Ne Demek Osmanlıca? Ekonomi Perspektifinden Bir Değerlendirme Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Üzerine Bir Ekonomik Bakış Ekonomi, her bireyin kaynakları en verimli şekilde kullanmaya çalışırken, seçimlerin önemli sonuçlar doğurduğu bir alandır. Kaynakların sınırlı olması, her kararın bir fırsat maliyeti taşımasına yol açar. Bu bağlamda, ekonomi teorisi yalnızca finansal araçlar ve piyasa dinamikleriyle ilgili değil, tarihsel ve kültürel unsurların da şekillendirdiği toplumsal yapıları anlamak için de önemlidir. Osmanlıca’da “uhra” terimi, dönemin ekonomi pratiği, ticaret yapıları ve toplumsal ilişkiler açısından önemli bir yere sahiptir. Ancak, bu terim sadece dilsel bir anlam taşımaktan öte, dönemin ekonomik dinamiklerini ve kaynakların dağılımını daha iyi…

Kartal Ne Zaman İlçe Oldu? Tarihle Flört Eden Mizahi Bir Yolculuk Bazı ilçeler vardır ki doğduğundan beri “ben şehir olacağım” diye bağırır, bazıları ise tıpkı kahvede çayını yudumlayan bilge dede gibi yavaş yavaş büyür. Kartal da işte o ikinci grupta. O kadar yavaş ve sabırlı büyümüş ki, tarih sahnesine çıkışı bir düğün hazırlığı kadar uzun sürmüş. Gelin şimdi birlikte, tarih derslerini sıkıcı bulanlara bile kahkaha attıracak bir yolculuğa çıkalım: Kartal ne zaman ilçe oldu? İlçe Olmanın Kartalcası: Kanat Açmadan Önce Kanatlanmak Kartal, Osmanlı döneminde küçük bir yerleşim birimiydi; balıkçı kasabası havasında, kendi hâlinde bir sahil köyüydü. Ne var ki, 20.…

Recep Gürbüz Pehlivan Kimdir? Gücün, Ritüelin ve Kimliğin Antropolojik İzinde Bir Yaşam Kültürlerin çeşitliliğini anlamaya çalışan bir antropolog olarak, her toplumda güç, dayanıklılık ve aidiyet kavramlarının kendine özgü bir anlatımı olduğunu görüyorum. Recep Gürbüz Pehlivan’ın hikâyesi, bu anlatıların en köklülerinden biri olan yağlı güreş geleneği üzerinden şekilleniyor. Türkiye’nin kültürel kimliğinde önemli bir yer tutan güreş, sadece fiziksel bir mücadele değil; ritüeller, semboller ve topluluk bağlarıyla örülü derin bir kültürel sistemdir. Bu yazıda, “Recep Gürbüz kimdir?” sorusunun ötesine geçip, onun temsil ettiği kültürel anlam evrenini keşfe çıkıyoruz. Antropolojik Bir Bakışla Güreş: Ritüel, Güç ve Topluluk Recep Gürbüz, 1974 yılında Antalya’nın Elmalı…

Karina İsmi Nereden Gelir? Bilimsel Bir Merakla İsimlerin Yolculuğuna Bakış İsimler… Kulağa basit geliyor ama aslında her biri bir kültürün, bir tarihin, hatta bazen bir bilimin taşıyıcısı. İnsanlar binlerce yıldır çocuklarına anlam yüklü isimler vererek kimliklerini şekillendiriyor. Peki bu isimlerden biri olan Karina nereden gelir? Hangi dillerin, hangi medeniyetlerin izini taşır? Bu yazıda bilimsel bir merakla, ancak herkesin anlayabileceği bir dille bu sorunun peşine düşüyoruz. Kahvenizi alın, çünkü isimlerin kökenine yolculuk başlıyor! İsimlerin Evrimi: Dilbilimsel ve Kültürel Bir Serüven Bir ismin kökenini anlamak için önce isimlerin nasıl evrimleştiğine bakmak gerekir. Dilbilimcilere göre isimler, toplumların tarih boyunca etkileşim kurduğu kültürlerden, dillerden…

Meydan Kelimesinin Sözlük Anlamı Nedir? Öğrenmenin Dönüştürücü Gücüyle İnceleme Eğitimci olarak her gün, bilgiyle büyüyen ve kendini geliştiren öğrencilerle çalışmak, bana öğrenmenin gücünü bir kez daha hatırlatıyor. Bilgi, sadece sınıfta anlatılan derslerden ibaret değildir; aslında her kelime, her kavram bir öğrenme fırsatıdır. Bu yazıda, Türkçede sıkça kullanılan bir kelime olan “meydan”ın sözlük anlamını inceleyecek, ancak sadece kelimenin anlamını değil, aynı zamanda öğrenme teorileri, pedagojik yöntemler ve bireysel/toplumsal etkiler çerçevesinde nasıl dönüştürücü bir anlam kazandığını tartışacağım. Meydan: Sözlük Anlamı ve Derinliği Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre “meydan”, genellikle geniş, açık alanları tanımlayan bir kelimedir. Bu alanlar, hem fiziksel hem de…

Kanun Nedir? İnsan Davranışlarının Psikolojik Merceğiyle Analizi Bir Psikoloğun Meraklı Girişi: İnsanlar Neden Kurallara İhtiyaç Duyar? Bir psikolog olarak her gün insan davranışlarını çözümlemeye çalışırken, merak ettiğim en temel sorulardan biri şu: İnsanlar neden kurallara, yasalara, kanunlara ihtiyaç duyar? Bireylerin kendi iç dünyalarındaki karmaşık duygusal ve bilişsel süreçler, toplumsal bir düzenin gerekliliğini ne şekilde şekillendiriyor? Kanun, toplumsal yaşamı düzenleyen kurallar bütünü olsa da, psikolojik açıdan baktığımızda insanların bu kurallara uymalarını sağlayan güç nedir? İnsanların davranışlarını, yalnızca dışsal baskılarla ya da korku ile açıklamak yetersiz kalabilir. Daha derinlemesine bir bakış açısıyla, kanunlara uyma kararı, bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji bağlamında oldukça…

Hükümsüz Ne Zaman Başladı? Toplumsal Yapıların, Cinsiyet Rolleri ve Kültürel Pratiklerin Etkisi Toplumsal yapılar, insanların nasıl davrandığını, hangi kurallar etrafında şekillendiğini ve ilişkilerini nasıl kurduğunu belirler. Bir araştırmacı olarak, bu yapıların bireylerin içsel dünyasında nasıl yankı bulduğunu anlamaya çalışırken, toplumda yer alan bireylerin etkileşimlerini derinlemesine gözlemlemek önemlidir. Her birey, toplumun sosyal normlarına, cinsiyet rollerine ve kültürel pratiklere göre şekillenir. Bu yazıda, Türkiye’nin son dönemde dikkat çeken yapımlarından biri olan “Hükümsüz” dizisinin, toplumsal yapıları nasıl ele aldığını ve toplumdaki farklı güç dinamiklerini nasıl ortaya koyduğunu analiz edeceğiz. Ayrıca dizinin başladığı tarihe, toplumsal normlar ve cinsiyet rolleriyle bağlantılı olarak derinlemesine bir bakış…

Hû Makamı Nedir? Güç, İktidar ve Kimlik Üzerine Siyasal Bir Analiz Bir siyaset bilimci olarak, güç ilişkilerinin insan davranışlarını nasıl şekillendirdiğini anlamak, daima beni büyülemiştir. Toplum, düzenini sürdürmek için yalnızca kanunlara değil, aynı zamanda sembollere, duygulara ve inançlara da ihtiyaç duyar. Bu bağlamda “Hû makamı nedir?” sorusu, sadece mistik bir kavramı değil, aynı zamanda otorite, kimlik ve vatandaşlık anlayışımızı da sorgulamamızı sağlar. Hû makamı, tasavvufta Tanrı’nın birliğini, yani “O” anlamına gelen Hû sesini temsil eder. Ancak siyaset bilimi açısından bakıldığında bu kavram, iktidarın merkezinde yer alan “görünmez güç”ün metaforik karşılığıdır. Her toplumda, iktidar bir şekilde kutsallaştırılır; bu bazen Tanrı, bazen…